Haber Merkezi İznik / 4 Ocak 2026
İznik’te, Hristiyanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan 325 İznik Konsili, aradan geçen 1700 yılın ardından çok yönlü biçimde yeniden ele alındı. Bu kapsamda, 30 Aralık 2025 tarihinde düzenlenen “1700 Yıl Önce – 1700 Yıl Sonra İznik Arama Konferansı”nın sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.
Konferansta alınan kararlar doğrultusunda, İznik merkezli etkinliklerin her yıl 28–30 Kasım tarihleri arasında düzenlenmesi kararlaştırılırken, bu faaliyetlerin kurumsal çatı altında yürütülmesi amacıyla “325 İznik Konsili Derneği”nin kurulmasına karar verildi.
Konferansta ayrıca İznik Çinilerin ülke genelinde yaygınlaşması için, metro istasyonu bulunan belediyelerde bu kültürel mirasa ilişkin görsel uygulamalarla kamusal alanlara bir zenginlik kazandırılması yönünde tavsiye kararı alınmıştır.
Bunun yanı sıra, İznik Gölü’nün su seviyesi ve çevresel sürdürülebilirliğinin korunması amacıyla koruma projeleri üzerinde çalışılması kararlaştırılmış; göl kıyısında bulunan Bazilika’nın gün yüzüne çıkarılmasına yönelik olarak, gölün geçmişte kısmen kurutulmuş olabileceğine dair iddiaların bilimsel ve teknik yönleriyle araştırılmasına ilişkin bir çalışma yürütülmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Konferansa, Ali YÜKSEL (Yeniden Refah Partisi Konya Milletvekili), Müjdat KAYAYERLİ (21 Dönem Afyon MHP Milletvekili, Türkiye İttifakı Başkanı), Bedri Yalçın (Anadolu Birliği Partisi Genel Başkanı), Prof. Dr. Ahmet Hikmet EROĞLU (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi), Prof. Dr. Halil Murat ÜNVER (Kırıkkale Üniversitesi), Abdurrahman Önder (Millet Partisi Genel Başkan Yardımcısı), Halil BİLGİÇ (Anadolu Birliği Partisi Teşkilat Başkanı), Mehmet KAYGUSUZ (Yeniden Refah Partisi Bursa İl Başkanı), İbrahim ÖGE (Gazeteci-Yazar), Ekrem Hayri PEKER (Araştırmacı Yazar), Kenan YETİŞEN (Araştırmacı Yazar) ve Muammer KARABULUT’un(Araştırmacı Yazar, Noel Baba Barış Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı) katılmıştır.
İZNİK’TE 1700 YIL ÖNCE 1700 YIL SONRA ARAMA KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ;
İznik’te, 325 yılında gerçekleştirilen Birinci Konsil’in 1700. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen “1700 Yıl Önce – 1700 Yıl Sonra İznik Arama Konferansı”nda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda hazırlanan sonuç bildirgesi aşağıda yer almaktadır.
1) Amaç ve Kapsam
Bu arama konferansı; 325 yılında İznik’te toplanan Birinci Konsil’in 1700. yılı vesilesiyle, tarihi olayların doğru anlaşılması, kültürel mirasın korunması, kamusal söylemde dezenformasyonun azaltılması ve Türkiye’nin egemenlik haklarına saygı temelinde yürütülecek faaliyetlerin çerçevesinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
2) Temel İlkeler
Katılımcılar aşağıdaki ilkeler üzerinde ortaklaşmıştır:
1-Egemenlik hakkı vazgeçilmezdir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ülke ve halkı üzerindeki en üstün, bağımsız ve devredilemez yetkisi; tüm etkinliklerin ana referansıdır.
2-Hukuka uygunluk esastır. Kültür varlıkları, sit alanları ve kamusal mekanlarda yapılacak her faaliyet, yürürlükteki mevzuat ve idari izinler çerçevesinde planlanmalıdır.
3-Tarih bilimi esas alınmalıdır. İnanç, yorum ve siyasi aidiyetler; tarihsel verinin yerine geçirilmemeli; akademik yöntem ve kaynak temelli yaklaşım korunmalıdır.
4-Barışçıl dil ve toplumsal huzur korunmalıdır. Ayrıştırıcı, hedef gösterici ve nefret üretici söylemlerden kaçınılmalıdır.
5-Şeffaflık ve doğru bilgilendirme temel sorumluluktur. Kamuoyuna açıklanan her veri ve iddia, kaynaklandırılmalı ve doğrulanabilir olmalıdır.
3) Ortak Tespitler
Konferansta yapılan sunumlar ve müzakereler sonucunda şu tespitler kayıt altına alınmıştır:
1-İznik Konsili, yalnızca dini değil aynı zamanda dönemin siyasal-toplumsal şartlarıyla ilişkili, çok katmanlı bir tarihsel olaydır.
2-Anadolu’nun bir parçası olarak İznik kesintisiz olarak 7 bin yıllık Türk Yurdudur.
3-Tarihi olayların günümüze taşınmasında araçsallaştırma riski bulunmaktadır; bu risk, bilgi kirliliğini ve toplumsal gerilimi artırabilmektedir.
4-Türkiye’de bulunan tarihi mekanlar, “ziyaret” ile “etkinlik” ayrımı gözetilerek; kamu düzeni, güvenlik ve kültürel mirasın korunması ilkeleriyle yönetilmelidir.
5-İznik ve çevresindeki kültürel miras alanları, ulusal ve uluslararası ilginin odağındadır; bu nedenle iletişim dili ve içerik yönetimi stratejik önemdedir.
6-Bugün yürütülen faaliyetlerin, alınan kararların; geleceğin teopolitik, jeopolitik, polipolitik uluslararası ilişkilerin dayanağı oluşturacağı hususu gözardı edilmeyecek öneme sahiptir.
4) Kararlar ve Öneriler
Katılımcılar aşağıdaki karar ve öneriler üzerinde mutabık kalmıştır:
1-İznik 1700 Bilimsel Çerçeve Metni hazırlanacaktır: (i) İznik’e ilişkin tarihsel bağlam, (ii) temel kavramlar, (iii) sık sorulan sorular, (iv) yanlış bilinenler.
2-Kaynakça ve belge havuzu oluşturulacaktır: Akademik yayınlar, birincil kaynaklar, arşiv belgeleri ve doğrulama notları tek bir dosyada toplanacaktır.
3-Dezenformasyonla mücadele için hızlı yanıt mekanizması kurulacaktır: Kamuoyunda dolaşıma giren hatalı iddialara, kısa ve kaynaklı açıklamalarla yanıt verilecektir.
4-Kültürel miras ve etkinlik protokolü yazılacaktır: Sit alanlarında yapılacak faaliyetlerde izin süreçleri, güvenlik, görsel uygulamalar, ses kullanımı vb. için standartlar belirlenecektir.
5-İletişim ve basın dili rehberi hazırlanacaktır: Toplumsal hassasiyetleri gözeten, barışçıl ve kapsayıcı bir dil benimsenmesi tavsiye edilmiştir.
6-Uluslararası görünürlük için çok dilli (TR–EN) özet metinler hazırlanacaktır: İznik’in tarihi önemini anlatan, egemenlik ve hukuk vurgusu içeren standart metin seti oluşturulacaktır.
7-Eğitim ve kamu seminerleri planlanacaktır: İznik Konsili, Roma, Bizans, Osmanlı mirası, Anadolu’da Türk varlığı, sanat/tarih ilişkisi gibi başlıklarda halka açık etkinlikler yapılacaktır.
8-Akademik danışma kurulu önerilmiştir: Sunumların, metinlerin ve kamu açıklamalarının bilimsel tutarlılık açısından gözden geçirilmesi için gönüllü danışma kurulu oluşacaktır.
9-İznik Çinilerin ülke genelinde yaygınlaşması için, özellikle ilgili ilin tarihsel ve kültürel özelliklerini yansıtan sanat eserleri meydana getirilerek metro istasyonlarına görsel bir zenginlik kazandırılması tavsiye edilecektir.
10-İznik Gölü’nün su seviyesi ve çevresinin korunması için koruma projeleri çalışılacak, yine göl kıyısında bulunan Bazilikanın ortaya çıkarılması amacıyla, gölün kurutulmasına yönelik bir projenin varlığı hususunda ayrıca bir araştırma yürütülecektir.
11-İznik’te düzenlenecek etkinliklerin her yıl 28–30 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilmesine; söz konusu faaliyetlerin, kuruluşuna karar verilen “325 İznik Konsili Derneği” çatısı altında yürütülmesine karar verilmiştir. Ayrıca, aynı dernek bünyesinde “İznik, Hristiyan ve İslam Enstitüsü” kurulması hususu da karara bağlanmıştır.
5) Kapanış
Bu Bildirge; arama konferansında ifade edilen görüşlerin ortak kesişim alanını yansıtmakta olup, katılımcıların farklı değerlendirmelerini dışlamadan; egemenlik, hukuk, bilimsel yöntem, kültürel miras ve toplumsal barış temelinde ortak iradeyi kayıt altına almaktadır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Nihayet elinize sağlık